آيا پژوهشگران تصور درستي از ميزان فعاليتهاي ترجمه دانش خود دارند؟

مؤلفان: نجات سحرناز، آشورخاني مهناز، غلامي ژاله، مجدزاده سيدرضا

فصلنامه پایش، سال هشتم، شماره چهارم، پاییز 1388، صص 400-395

طراحي مدل «ترجمه دانش» جهت بهره‌گيري از نتايج پژوهش

 

مؤلفان:  صديقي ژيلا، مجدزاده سيدرضا، نجات سحرناز، فتوحي اكبر، شهيدزاده علي، غلامي ژاله، يونسيان مسعود، رشيديان آرش، مسگرپور بيتا، اعتمادي آرش، يزداني كامران

اين مطالعه با هدف طراحي مدل «ترجمه دانش» در سطح واحدهاي توليد كننده دانش (مانند دانشگاه) انجام شده است. بر اساس اين مدل نظري مي‌توان اقدامات مورد نياز براي شناسايي وضعيت موجود و طراحي مداخله‌هاي مورد نياز در عرصه «ترجمه دانش» حاصل از پژوهش را در دانشگاه، سازماندهي و ارزيابي كرد. اين بررسي در سال 1385 انجام شده و در آن از دو نوع مطالعه استفاده شده است. مطالعه اول به روش مروري (به هدف شناسايي مدل‌هاي ارائه شده در منابع) و مطالعه دوم به روش «بحث گروهي متمركز» (به هدف جمع‌آوري نظرات تخصصي محققان و تصميم‌گيران در خصوص عوامل مؤثر و موانع موجود در عرصه «ترجمه دانش» در نظام سلامت) انجام شد.

دستاوردهاي مطالعه مروري و «بحث گروهي متمركز» منجر به طراحي مدلي تحت عنوان چرخه «ترجمه دانش» حاصل از پژوهش شده است. اين مدل از 5 بخش اصلي تحت عنوان «توليد دانش»، «انتقال دانش»، «استفاده از پژوهش»، «انتقال سؤال» و «بستر سازمان» تشكيل شده است. هر كدام از اين بخش‌ها (به غير از بستر سازمان) شامل دو جزء هستند. به طور كلي اين مدل، الگوي اوليه براي مشخص كردن مفاهيم و ارتباطات مورد نياز در عرصه «ترجمه دانش» را ارائه مي‌دهد.

بهره برداري از پژوهشها براي تصميم گيريهاي نظام سلامت

مؤلفان: يزدي زاده بهاره، نجات سحرناز، غلامي ژاله، چنگيزي نسرين، ياراحمدي شهين، ناصحي   مهشيد، مجدزاده سيدرضا

     مجله پژوهشی حکیم، دوره دوازدهم، شماره دوم، تابستان 1388

 ميزان رضايت و ديدگاه‌هاي اعضاي هيأت علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران نسبت به برنامه‌هاي توسعه دانشگاه: مطالعه مقطعي در سال 1385

مؤلفان: مجدزاده سيدرضا، نجات سحرناز، غلامي ژاله، رشيديان آرش

مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران (پیاورد سلامت)، دوره 2 شماره 1 و 2 بهار و تابستان 1387

چگونگی تدوین عناوین و محتوای برنامه‌های آموزش مداوم در ايران، موانع و چالش‌ها

مؤلفان: حق جو ليلا، نجات سحرناز، غلامي ژاله، نيلي احمد آبادي مهدي، آشورخاني مهناز، مجدزاده سيدرضا

مقدمه: امروزه آموزش مداوم در جهان به عنوان يك ضرورت اجتناب ناپذير مورد توجه خاص سياستگذاران بهداشتي قرار دارد. در كشور ما سياستگذاري، تدوين استانداردها و اعتبار بخشي به آموزش مداوم جامعه پزشكي به صورت يك قانون در نظام جمهوري اسلامي تصويب شده است. مطالعه حاضر به منظور شناخت چگونگی تدوین عناوین و محتوای کنگرههای بازآموزی و بررسی چالشهای آن طراحی شده است.

روش کار: مطالعه به صورت كيفي و از طریق مصاحبه عمیق فردی با طیف گستردهای از دبیران، سخنرانان، کارشناسان دفتر آموزش مداوم انجام پذیرفت. در این طرح 6 دبیر، 20 سخنران و 3 نفر از کارشناسان دفتر آموزش مداوم وزارت بهداشت، شرکت داشتند. همه دبیران و سخنرانان عضو هیئت علمی بودند. یافتهها با روش تحليل محتوا آناليز گرديد.

یافتهها: در مجموع 4 گروه مشكلات در حوزههای محتوای برنامهها، اعتباربخشی، برگزاری برنامه و ارزشیابی استخراج شد.

بحث: عدم بازنگري عناوين برنامهها و ارايه آموزش به شيوه سنتي از مهمترين چالشهاي اين فرآيند ميباشد. لذا پیشنهاد میگردد کمیته نیازسنجی آموزش مداوم در دانشگاهها تشكيل شود. صدور مجوز ارایه برنامهها براساس نتایج اعتبار بخشی و مستندات نیاز سنجی صورت گیرد. عناوین برنامههای مدون با همکاری انجمنهای تخصصی مورد بازنگری قرار گیرد. روش ارایه برنامهها از سخنرانی به روش تلفیقی شامل روشهای آنلاین، خودآموزی، پانل، کارگاه، معرفی مورد تغییر کند. کمیته ارزشیابی برنامه آموزش مداوم در دانشگاهها تشکیل شود. برای سخنرانان و دبیران برنامهها امتیازاتي مانند امتياز ارتقا تخصیص یابد و حمایت مالی از مجريان برنامهها صورت گیرد.

ميزان انتقال دانش حاصل از پژوهش در طرحهاي دانشگاه علوم پزشكي گلستان طي سالهاي 85 -1383

مؤلفان: قرباني مصطفي، برقعي افسانه، كشت‌كار عباس‌علي، مجدزاده سيدرضا، نجات سحرناز، آسايش حميد، منصوريان مرتضي

مقدمه: برخلاف رشد خيره كننده انتشارات علمي دو دهه اخير در حوزه علوم پزشكي در ايران، مطالعات انجام شده نشان مي‌دهند خلاء در بعد به كارگيري نتايج دانش مي‌باشد. لذا اين مطالعه به منظور بررسي ميزان انتقال دانش حاصل از پژوهش در طرح‌هاي دانشگاه علوم پزشكي گلستان صورت پذيرفت.

روش كـار: كليه طرح‌هاي تحقيقاتي دانشگاه علوم پزشكي گلستان طي سال 85 -1383 كه تا نيمه دوم سال 1387 گزارش نهايي آنها ارائه گرديده بود، مورد بررسي قرار گرفت. ابزارهاي گردآوري داده‌ها شامل فرم گردآوري داده‌هاي طرح و پرسشنامه پژوهشگر بود.

يافتهها: مرور 102 پيشنهاد پژوهشي نشان داد كه در 6 طرح (8/5%) براي فعاليت‌هاي انتقال دانش حاصل از پژوهش هزينه‌اي در نظر گرفته شده بود. در زمينه فعاليت‌هاي غيرفعال انتقال دانش، در پژوهش‌هاي باليني و سيستم بهداشتي طبق نظر افراد محقق، سهم فعاليت انتشار نتايج در مجلات داخلي و بين المللي بيشتر از ساير فعاليت‌ها بوده در حالي كه در پژوهش‌هاي علوم پايه يافته‌هاي پژوهش بيشتر در كنفرانس‌ها و سمينارها و همايش‌ها انتشار يافته است. در زمينه فعاليت‌هاي فعال انتقال دانش، ميانگين امتياز عملكرد پژوهشگران تنها  9% از كل امتياز ممكن در اين زمينه بود.

نتيجهگيري: مطالعه حاضر نشان داد كه هزينه‌هاي در نظر گرفته شده براي فعاليت‌هاي انتقال دانش كم مي‌باشد كه در اين مورد ايجاد انگيزه در محققان و آموزش آنان در زمينه انتقال پژوهش ضروري به نظر مي‌رسد.

چقدر در مقالات برنامه‌هاي سلامت، انتقال دانش رعايت شده است؟

 

مؤلفان: نجات سيما، نجات سحرناز، غلامي ژاله، آشورخاني مهناز، ملكي كتايون، مرتاض‌هجري سروش، مجدزاده سيدرضا

مقدمه: وجود پيام مشخص و اشاره به گروه مخاطب مستقيم انتقال دانش را تسهيل مي‌كند. هدف مطالعه حاضر بررسي وضعيت مقالات سه برنامه سلامت (مادران باردار، ديابت و سل) از نظر ارايه پيام مشخص و اشاره به گروه مخاطب مستقيم و نيز بررسي عوامل موثر بر آن‌ها بوده ‌است.

روش كار: مقالات پژوهش‌هاي انجام شده بر روي جمعيت‌هاي ايراني در سه برنامه فوق كه در سال‌هاي 1380 تا 1385 در بانك‌هاي اطلاعاتي ثبت شده بودند، جستجو شدند. مقالات علوم پايه حذف شدند و وجود پيام مشخص و اشاره به مخاطب مستقيم در بقيه آنها بررسي گرديد.

يافتهها: كل مقالات واجد شرايط به دست آمده 795 عدد بود. در اين مقالات تنها 2/12 % هم پيام مشخص داشتند و هم به مخاطب مستقيم اشاره كرده بودند. در بررسي چكيده مقالات، داشتن پيام مشخص با ساختارمند بودن چكيده ارتباط معناداري داشت(p=0.003). در بررسي كل مقاله نيز، در مقاله‌هاي نظام‌هاي بهداشتي اشاره به گروه مخاطب مستقيم به طور معناداري بيشتر بود (p<0.001).

نتيجهگيري: به نظر مي‌رسد ساختارمند نمودن چكيده در مجلات، اقدام موثري براي ارايه پيام در مقالات باشد. پيشنهاد اين است كه براي گروه مخاطب مستقيم نيز بخشي در چارچوب مقالات در نظر گرفته شود.

اثر ساختار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي بر كاربرد پژوهش‌هاي علوم پزشكي

مؤلفان:  نجات سحرناز، يزدي زاده بهاره، غلامي ژاله، آشورخاني مهناز، نجات سيما، ملكي كتايون، مجدزاده سيدرضا

مقدمه: تاكنون به مقوله ادغام، عمدتا از منظر كيفيت ارايه خدمات و آموزش نگاه شده است. هدف مطالعه حاضر بررسي تاثير ساختار مذكور بر بهره‌برداري از پژوهش‌هاي داخل كشور بوده است. انتظار مي‌رود كه اين مطالعه بتواند براي سياست‌گذاران كلان كه به طراحي نظام ملي پژوهش و نوآوري مي‌پردازند مفيد باشد.

روش كـار: مطالعه به صورت Grounded theory و از طريق مصاحبه با طيف‌هاي متفاوتي از سياست‌گذاران تا ارايه دهندگان خدمات در گروه‌هاي پزشكي و غيرپزشكي انجام پذيرفته است.

يافته‌ها: ادغام به صورت كامل رخ نداده است. يعني علاوه بر تغيير ساختار در سطح بالاي وزارت بهداشت و دانشگاه‌ها (كه به سطح گروه‌هاي آموزشي- پژوهشي نيز نرسيده است)، بايستي فرآيندهاي لازم براي به نتيجه رسيدن تعريف مي‌شده‌اند كه انجام نپذيرفته است. نقص در بهره‌برداري از پژوهش موضوعي نيست كه منحصر به پژوهش نظام سلامت باشد و در ديگر اركان نظام علم و نوآوري كشور نيز ديده مي‌شود.

نتيجه‌گيري: از ديد نظام پژوهش سلامت، پيش از هر گونه تصميم‌گيري در خصوص تغيير ساختارهاي موجود، بايستي نظام كلان نوآوري كشور تعريف گردد. چرا كه مشكلات اصلي پژوهش كشور خاص ادغام و علوم پزشكي نيست و وجهه‌هاي عام‌تر و موثرتري وجود دارد و تغيير در ادغام و علوم پزشكي بايستي نسبت به آن‌ها، ثانويه تلقي شود.

ويژگي‌های پرستاران تأثيرگذار آموزشي: يک مطالعه کيفي

مؤلفان: مصطفی شکوهی، علی اکبر حق دوست، سيدرضا مجدزاده، فروغ ریانی

مجله مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی، دوره دهم، شماره دوم، ص 64-56، 1392

 اثربخشي فناوري CBCT در تشخيص و درمان بيماريهاي دهان و دندان و فك و صورت: مرور نظام مند

مؤلفان:شعباني نژاد حسين, اكبري ساري علي , مبيني زاده محمدرضا, رفيعي سيما, محرابي ساري علي, صافي ياسر   

مجله دندانپزشکی جامعه اسلامی دندانپزشکان، دوره 25، شماره 4، زمستان 1392، 354-365